Minister K. Sobierajska o zabezpieczeniach finansowych biur podróży (polemika)

W dzisiejszej „Rzeczpospolitej” ukazał się wywiad z Panią Minister Katarzyną Sobierajską (Ministerstwo Sporu i Turystyki) pt. Koniec z zaniżaniem gwarancji przez biura podróży. Pani Minister już kolejny raz twierdzi, że dyrektywa 90/314 została w prawie polskim prawidłowo wdrożona jeśli chodzi o zabezpieczenie finansowe biur podróży.

W wywiadzie tym m.in. mamy następujące pytanie:

Zabezpieczenia te nie są jednak wystarczające. Eksperci podkreślają, że Polska nie w pełni wdrożyła unijną dyrektywę o podróżach i wycieczkach turystycznych, która gwarantuje klientom upadłego biura całkowity zwrot wpłaconych kwot. Podnoszą też, że polscy turyści za długo muszą czekać na ich zwrot, bo aż półtora roku.

Pada na nie następująca odpowiedź Pani Minister:

Nie mogę się z tym zgodzić. Polska znowelizowała ustawę o usługach turystycznych zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej. Ustawa nakłada na biura obowiązek zapewnienia pełnego zabezpieczenia finansowego na rzecz klientów na wypadek niewypłacalności. Rozporządzenia, jako przepisy wykonawcze, mówią o minimalnych sumach zabezpieczeń na rzecz klientów. Gdyby prawo było poprawnie stosowane przez wszystkich przedsiębiorców i nie dochodziłoby do nieprawidłowości, na przykład zaniżania przychodów, te zabezpieczenia mogłyby się okazać wystarczające.

Pani Minister nie zgadza się z tą opinią, a je niestety nie mogę zgodzić się z opinią Pani Minister. Myślę, że podobne stanowisko zajmuje tysiące poszkodowanych konsumentów. Dlaczego tak uważam? Oto kilka wybranych argumentów:

Po pierwsze, co nie ulega wątpliwości, z dyrektywy 90/314 i orzecznictwa ETS, że konsumenci powinni otrzymywać pełne zwroty przedpłat. Od chwili uzyskania naszego członkostwa pojawiają się przypadki, ostatnio coraz liczniejsze, gdy konsumenci nie otrzymują pełnych zwrotów, co jest oczywistym naruszeniem dyrektywy.

Po drugie, nie ulega też wątpliwości, że właśnie klienci nie otrzymują pełnych zwrotów, a termin ich wypłat jest zbyt długi. Nowelizacja z 2010 r. i dwa nowe rozporządzenia wykonawcze niewiele tu nie zmieniły.

Po trzecie, z punktu widzenia prawa unijnego istotny jest standard ochrony. Nie jest istotne jak sformułowane są przepisy, ale to co z nich w praktyce wynika. Nikogo chyba ni trzeba przekonywać, że ten system nie jest odpowiedni.

Po czwarte, o ile mi wiadomo, nie została jeszcze dokonana kompleksowa ocena co do przyczyn braku wystarczających środków na te wypłaty. Wyciąganie ogólnego wniosku, że to przedsiębiorcy są „winni” ponieważ podejmowali nieprawidłowe działania jest chyba co najmniej przedwczesne, a biorąc pod uwagę wstępne oceny przypadków niewypłacalności chyba nietrafne we wszystkich przypadkach.

Po piąte, nawet gdyby to przedsiębiorcy okazali się oszustami, to i tak klienci powinni korzystać z ochrony z zabezpieczenia finansowego. Wynika to wyraźnie z ostatniego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie zabezpieczenia finansowego.  TSUE 16 lutego 2012 r. wydał wyrok, którego teza przedstawia się następująco: Wykładni art. 7 dyrektywy 90/314 należy dokonywać w taki sposób, że ma on zastosowanie w sytuacji, w której niewypłacalność organizatora podróży jest spowodowana jego mającym znamiona oszustwa zachowaniem. Pełna treść orzeczenia dostępna jest tutaj.

Po szóste, warto przypomnieć, że od dłuższego czasu mówiło się, że w dalszym ciągu dyrektywa 90/314 jeśli chodzi o zabezpieczenie finansowe biur podróży nie została wdrożona w sposób prawidłowy. Informacje takie docierały też do Ministerstwa Sportu i Turystyki. Niestety nic w tej sprawie nie robiono, czego owoce zebraliśmy w tym roku.

Szanowna Pani Minister – jak można tłumaczyć obywatelom-konsumentom, że wszystko jest w porządku skoro ewidentnie dyrektywa nie została wdrożona w sposób prawidłowy? Czy na prawdę mają uwierzyć, że jednak nie są poszkodowani? Jak możemy mieć prawidłowo wdrożone przepisy w takiej sytuacji?

dr Piotr Cybula, radca prawny

About these ads

8 responses to “Minister K. Sobierajska o zabezpieczeniach finansowych biur podróży (polemika)

  1. Ad vocem:
    Beneficjent odpowiada całym swoim majątkiem a nie do wysokości gwarancji. W momencie jej uruchomienia następuję zatem konfuzja z całym jego dotychczasowym majątkiem jak i majątkiem przyszłym, który ze względu na ciągłości budżetu województwa nie może ulec wyczerpaniu.
    Okoliczność zatem czy Dyrektywa 90/314 została prawidłowo wdrożona czy nie ma znaczenia prawnego do uzyskania zaspokojenia przez niedoszłych uczestników imprez turystycznych jakie miały być zrealizowane przed podmioty które złożyły Marszałkowi oświadczenia o niewypłacalności.
    Na okoliczność domniemania, jednak iż Dyrektywa 90/314 jest prawidłowo wdrożona świadczy brak postępowania Komisji Europejskiej w trybie 258 TOFUE, z drugiej strony ów brak nie może świadczyć o braku możliwości pozwania właściwego Marszałka Województwa o zwrot uiszczonej ceny w całości.
    Jak wyjaśnił bowiem SN w sprawie IV CSK 258/2008 Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna „Przepis art. 5 ust. 4 ustawy o usługach turystycznych nie tworzy też dostatecznej podstawy prawnej do […]wiążącego gwarantów „podziału” (repartycji) wypłat gwarancyjnych.”

  2. Panie Wojciechu – na jakiej podstawie twierdzi Pan, że beneficjent (marszałek województwa) ponosi taką odpowiedzialność?
    Co do drugiej kwestii – ten argument trudno tu podnosić (na obecnym etapie). Przygotowuję skargę do KE – przekonamy się. Gdyby zastosować Pana argument do sprawy Amber Gold to moglibyśmy powiedzieć, że tam też wszystko było OK, skoro nie prokuratura nie chciała zainteresować się sprawą (oczywiście trzeba uwzględnić inne okoliczności).

  3. W dzisiejszej „RP” podobne uwagi mocno polemiczne Andrzeja Betleja: http://www.rp.pl/artykul/705167,932207-Wielki-balagan-w-turystyce.html

  4. Panie Piotrze!
    Nie mieszajmy dyspozycji art. 286 kk do prawidłowej implementacji Dyrektywy 90/314.
    Prezentowane stanowisko wynika nie tylko z bezwarunkowości Gwarancji ale wprost z art. 5 uut..Nie ma podstaw prawnych do dzielenia kwoty gwarancji co wynika także z przytoczonego powyżej orzeczenia SN a contrario.
    Przed wystąpieniem ze skargą sprawdziłbym czy znowelizowane przepisy zostały notyfikowane Komisji, ciekawe wydaje się także a propo aktulanego stanowiska Pani Minister uzasadnienie rządowego projektu ustawy
    z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o usługach turystycznych oraz o zmianie ustawy – Kodeks wykroczeń gdzie czytamy „Pomimo rezygnacji z wprowadzenia zmian w systemie zabezpieczeń finansowych organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, wobec konieczności przystosowania tego systemu do postanowień art. 7 dyrektywy Rady 90/314/EWG w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek uznano, że w tym zakresie niezbędna będzie systemowa regulacja dotycząca włączenia do tego systemu dodatkowego Funduszu Gwarancyjnego uzupełniającego zabezpieczenia w postaci gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, w przypadku gdy środki z tych zabezpieczeń okażą się niewystarczające dla pokrycia zwrotu wpłat za niezrealizowane imprezy turystyczne lub zapewnienie powrotu z zagranicy uczestnikom imprez zagranicznych. Regulacja taka, zdaniem projektodawcy, w związku z faktem, iż będzie dotyczyła powołania nowej instytucji finansowej, będzie musiała nastąpić poprzez przygotowanie odrębnej ustawy, która określi zasady organizacji i funkcjonowania takiego funduszu.”
    Nie rzecz zatem w stosowaniu prawa przez przedsiębiorców, ale w stosowaniu prawa przez jego Beneficjentów.

    • Panie Wojciechu, ale rola marszałka województwa jest bardziej pośrednicząca. Przecież nie wypłaca on własnych środków, a kieruje dyspozycje do instytucji finansowej. Zadania marszałka województwa są zresztą zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej.

  5. Jak to jest możliwe żeby oszukać tylu ludzi i nie ponosić z tego tytułu konsekwencji, nie rozumiem trochę tego prawa…

  6. Tego prawa w Polsce nie trzeba rozumieć. Coraz bardziej potrzebne jest prawo, gdzie właściciel odpowiada majątkiem za oszukiwanie ludzi. Ale tego akurat to się nigdy nie doczekamy

  7. Pingback: Posiedzenie komisji sejmowej w sprawie projektu nowelizacji ustawy o usługach turystycznych | PRAWO TURYSTYCZNE

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s