Tag Archives: nowelizacja u.u.t.

Projekt nowelizacji ustawy o usługach turystycznych (uwagi krytyczne)

Wczoraj na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt nowelizacji ustawy o usługach turystycznych.

Propozycja sprowadza się do dodania w tej ustawie jednego przepisu – w art. 5 po ust. 5 dodaje się ust. 5a w brzmieniu:

5a. Marszałek województwa lub wskazana przez niego jednostka upoważniona do wydawania dyspozycji wypłaty zaliczki na pokrycie kosztów powrotu klientów do kraju, o której mowa w ust. 4, prowadzi działania związane z organizacją powrotu turystów z imprezy turystycznej do miejsca wyjazdu lub planowanego powrotu z imprezy turystycznej w przypadku, gdy organizator turystyki lub pośrednik turystyczny, wbrew obowiązkowi, nie zapewnia tego powrotu.

Do tej pory jakoś udawało się zapewnić powrót klientom do kraju, oczywiście nie bez trudności. Poważniejszym problemem związanym z zabezpieczeniem finansowym organizatorów turystyki jest jednak kwestia pomocy klientom, którzy wpłacili cenę za imprezę turystyczną i jej nie odzyskali. W tym zakresie nasze przepisy pozostają niezgodne z prawem unijnym. Niestety ustawodawca do tego problemu w ogóle się nie odnosi. Klientom pozostanie więc występowanie z pozwami przeciwko Skarbowi Państwa. Zasadność takiego odszkodowania potwierdził pod koniec listopada w jednej ze spraw Sąd Okręgowy w Warszawie.

W sumie oprócz tego, że ta propozycja w żaden sposób nie zmienia sytuacji niezgodności naszego prawa z prawej unijnym (art. 7 dyrektywy 90/314), nie wiadomo co przez tę zmianę chce osiągnąć projektodawca. Generalnie na pierwszy rzut oka chodzi tylko o wyraźne wskazanie organu, który „prowadzi działania związane z organizacją powrotu turystów”. Czym jednak mają być te działania projektodawca nie wyjaśnia.

Oczywiście nie byłoby większego problemu, gdyby środki z zabezpieczenia finansowego były wystarczające na sprowadzenie poszkodowanych klientów do kraju. Problem może powstać w sytuacji gdy te środki nie będą wystarczające. Powstaje pytanie, czy ten przepis ma być także podstawą do prowadzenia takich działań w takiej sytuacji.

Biorąc pod uwagę wykładnię językową, wydaje się, że nie. Do tego problemu w ogóle nie odniesiono się w uzasadnieniu. O co tak na prawdę chodzi wyjaśniono dopiero w OSR (Ocena Skutków Regulacji):

Projekt regulacji nie będzie wywoływał dodatkowych skutków finansowych dla budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego zarówno w zakresie finansowania kosztów powrotów turystów jak i kosztów administracyjnych organizacji procesu sprowadzania turystów do kraju przez urzędy marszałkowskie.

1. Koszty powrotu turystów: zakłada się, że koszty powrotu turystów do kraju zostaną pokryte z zabezpieczeń finansowych posiadanych przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. W związku z tym, projektowana ustawa nie będzie wywierała w tym zakresie skutków finansowych dla budżetu państwa.

Takie uzasadnienie jest mało przekonujące i a wręcz kamuflujące istniejące problemy. Nie ma bowiem zasadnych podstaw do przyjęcia założenia, że zabezpieczenia finansowe organizatorów turystyki będą wystarczające. W efekcie tej nowelizacji stwarza się pozory bezpieczeństwa i stara się zakryć realną możliwość odpowiedzialności Skarbu Państwa w związku z brakiem odpowiedniego zabezpieczenia finansowego, a to już jest mało odpowiedzialne.

Z drugiej jednak strony propozycja tego przepisu jest tak skonstruowana, że uwzględniając wykładnię systemową (prawo unijne) oraz wykładnię celowościową nie można wykluczyć, że odpowiedź na wskazane wcześniej pytanie będzie pozytywna, a zatem, że marszałek województwa jest zobowiązany do zapewnienia powrotu klienta w sytuacji gdy zabezpieczenie finansowe organizatora turystyki nie będzie wystarczające.

Inna sprawa to kwestia „zgubienia” przez projektodawcę „odwiedzających”. W proponowanym przepisie mowa jest tylko o „turystach”, a przecież ochroną objęci są także „odwiedzający” (raczej hipotetycznie, bo niewypłacalność w praktyce dotykać będzie raczej „turystów).

Generalnie sprawa jest zbyt poważna, aby problem próbować załatwiać jednym dość niejasnym przepisem. Wygląda to tak jakby ustawodawca dostrzegał problem, ale nie chciał postawić kropki nad i (bo to byłoby też przyznaniem się do niezgodności z prawem unijnym).

Krytyczne uwagi przedstawiłem też w komentarzu zamieszczonym w opublikowanym w „Rzeczpospolitej” artykule pt. Kiedy biuro podróży upadnie, marszałek zadba o turystów.

Piotr Cybula

Reklamy

MSiT opublikowało rekomendacje do zmian ustawy o usługach turystycznych

Ministerstwo Sportu i Turystyki zamieściło na swojej stronie internetowej Rekomendacje do zmian ustawy o usługach turystycznych na podstawie analizy funkcjonowania ustawy ze szczególnym uwzględnieniem systemu zabezpieczeń finansowych.

Został on zaprezentowany przez Podsekretarz Stanu w MSiT Panią Katarzynę Sobierajską w dniu 4 kwietnia 2013 r. podczas posiedzenia Podkomisji stałej ds. turystyki, działającej w ramach Sejmowej Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki.

Dokument ten dostępny jest tutaj.

Piotr Cybula

16 maja weszła w życie nowelizacja ustawy o usługach turystycznych

16 maja 2011 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o usługach turystycznych.

Jak wcześniej pisałem, w dniu 4 lutego 2011 r. Sejm RP uchwalił ustawę Prawo prywatne międzynarodowe. Art.72 tej ustawy nadał nowe brzmienie art. 11b ust. 1 ustawy o usługach turystycznych. Dotychczas miał on brzmienie:

Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialności określonej w art. 11a, także w razie wyboru prawa obcego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Nowelizacja nadała mu następujące brzmienie:

Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialności określonej w art. 11a, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Oznacza to, że wykreśleniu ulega zwrot także w razie wyboru prawa obcego. Konieczność nowelizacji ustawy w tym zakresie wynika z jej niezgodności z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) (Dz. Urz. UE L 177 z 04.07.2008 r., str. 6), które określa prawo właściwe dla zobowiązania umownego. Przed wejściem w życie tego rozporządzenia ustawa o usługach turystycznych w tym zakresie była niezgodna z konwencją rzymską o prawie właściwym dla zobowiązań umownych.

Krytykę dotychczasowego rozwiązania, jak również propozycję zmiany przepisu na taką treść, jaką przewiduje nowelizacja, przedstawiłem w artykule Kolizyjnoprawne problemy ochrony klienta w ustawie o usługach turystycznych w świetle konwencji rzymskiej o prawie właściwym dla zobowiązań umownych, „Problemy Współczesnego Prawa Międzynarodowego, Europejskiego i Porównawczego” 2009, vol. VII, z. 1.

dr Piotr Cybula

Ustawa o usługach turystycznych a zasady techniki prawodawczej (cz. 1). O „zezwoleniach” dla organizatorów turystyki

Nowy cykl tematyczny

Niniejszym wpisem rozpoczynam nowy cykl tematyczny. Będzie on dotyczył problematyki oceny ustawy o usługach turystycznych z punktu widzenia zasad techniki prawodawczej.

Po kilkunastu nowelizacjach ustawa o usługach turystycznych jest aktem w wielu miejscach niespójnym, wewnętrznie sprzecznym, a przez to często trudnym do zrozumienia. W dotychczasowej dyskusji nad ustawą do problemu tego przywiązuje się zbyt małą wagę.

Przyczyn takiego poziomu redakcyjnego jest wiele i mają one złożony charakter. Kolejne nowelizacje ustawy często były przygotowywane bez dokładnego rozpoznania możliwych skutków nowych przepisów. Wiele zmian było wprowadzanych na etapie prac komisji sejmowych, a – jak pokazuje doświadczenie – często „rozbijają” one spójność dotychczasowych rozwiązań.

Z drugiej strony można dostrzec małą dbałość ustawodawcy w poprawianiu nietrafnych i błędnych regulacji. Przykładowo na problem, który przedstawiam niżej, zwracano uwagę już w 2005 r. (P. Cybula, Umowa o imprezę turystyczną, Warszawa 2005, s. 9).

Niektóre z tych problemów nie powodują na szczęście poważniejszych konsekwencji, inne wywołują istotne skutki dla praktyki.

Wpis do rejestru czy zezwolenie?

W pierwszej kolejności chciałbym wrócić do tematu zezwoleń dla organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Jak wiadomo w roku 2004 ustawodawca zastąpił dotychczasowe zezwolenia dla organizatorów turystyki innym instrumentem – obowiązkiem uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Zmiana związana była z przyjęciem nowej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W ustawie o usługach turystycznych zmiana ta nie została jednak wprowadzona w sposób konsekwentny. Co prawda z art. 4 ust. 1 wynika, że przedsiębiorca organizujący imprezy turystyczne powinien mieć wpis w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, to jednak w definicji agenta turystycznego mamy dalej odwołanie do zezwolenia dla organizatorów turystyki. Zgodnie z art. 3 pkt. 7 agent turystyczny to:

przedsiębiorca, którego działalność polega na stałym pośredniczeniu w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych na rzecz organizatorów turystyki posiadających zezwolenia w kraju lub na rzecz innych usługodawców posiadających siedzibę w kraju.

W tym roku mija siedem lat od zmiany zezwoleń na wpis do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. W międzyczasie było kilka nowelizacji ustawy o usługach turystycznych. Żadna z nich nie naprawiła tego błędu.

Trudno mi uwierzyć, że żadna z osób, które brały udział w pracach nad wspomnianymi nowelizacjami nie zauważała tego problemu. Równie trudno jest również uwierzyć w to, że mając tę świadomość nie zdecydowano się na wprowadzenie zmiany. Niestety innej możliwości nie ma…

dr Piotr Cybula

„Biała Księga PIT” tylko dla członków PIT

Jak głosi komunikat Polskiej Izby Turystyki z 9 marca 2011 r., zapowiadana „Biała Księga PIT” (w związku z nowelizacją ustawy o usługach turystycznych) została zamieszczona w tym dniu na stronie internetowej PIT. Jest ona jednak dostępna tylko dla członków Izby.

O dwóch „rejestrach” prowadzonych przez Ministra Sportu i Turystyki, czyli o różnicy między teorią a praktyką

Ostatnia ustawa nowelizująca ustawę o usługach turystycznych z 29 kwietnia 2010 r. nałożyła na Ministra Sportu i Turystyki obowiązek prowadzenia na swojej stronie internetowej Centralnego Wykazu Organizatorów Szkoleń dla Kandydatów na Przewodników Turystycznych i Pilotów Wycieczek.

Zgodnie z art. 24 ust. 13 u.u.t.:

Na podstawie informacji o dokonanych wpisach do rejestru organizatorów szkoleń przekazywanych drogą elektroniczną przez marszałków województw, na stronie internetowej ministra właściwego do spraw turystyki zamieszcza się Centralny Wykaz Organizatorów Szkoleń dla Kandydatów na Przewodników Turystycznych i Pilotów Wycieczek.

Choć nowelizacja ustawy weszła w życie 17 września 2010 r. (ponad pięć miesięcy temu) wykaz ten w dalszym ciągu nie jest prowadzony. Na stronie tej nie znajdziemy też jakiejkolwiek informacji o przyczynach tego opóźnienia.

Znajduje się tam informacja, że publiczny dostęp jest możliwy jedynie do dwóch rejestrów, tj.:

1. Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych.

2. Ewidencji Obiektów Hotelarskich.

Sytuacja ta jest diametralnie odmienna w stosunku do ewidencji obiektów hotelarskich. W przypadku wykazu organizatorów szkoleń rejestr jest przewidziany w ustawie, ale w praktyce (na razie) nie ma go. W przypadku rejestru obiektów hotelarskich, rejestr w ustawie (przed ostatnią nowelizacją) nie był przewidziany, ale Minister Sportu i Turystyki jednak go prowadził.

Obecnie po „kliknięciu” na adres strony internetowej, Ewidencja Obiektów Hotelarskich „zamienia się” na „Internetową Ewidencję Obiektów Hotelarskich”. Ostatnia nowelizacja nałożyła na MSiT obowiązek prowadzenia Centralnego Wykazu Obiektów Hotelarskich, a nie Ewidencji Obiektów Hotelarskich, czy Internetowej Ewidencji Obiektów Hotelarskich. Taka też nazwa powinna być więc stosowana na stronie internetowej dla tego publicznego rejestru.

Jako obywatel oczekiwałbym wyjaśnienia na stronie internetowej MSiT dlaczego wskazany wyżej rejestr organizatorów szkoleń nie jest jeszcze prowadzony. Takie podmiotowe traktowanie niewątpliwie przyczyniałoby się do szacunku dla prawa tak potrzebnego w naszym Państwie.

dr Piotr Cybula

3 marca 2011 r. Senat przyjął ustawę zmieniającą brzmienie art. 11b ust. 1 ustawy o usługach turystycznych

Jak wcześniej pisałem, Sejm RP w dniu 4 lutego 2011 r. uchwalił ustawę Prawo prywatne międzynarodowe. W dniu 3 marca 2011 r. Senat RP przyjął ją bez poprawek.

Ustawa ta zmienia art. 11b ust. 1 ustawy o usługach turystycznych. Przepisowi temu nadaje następujące brzmienie:

Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialności określonej w art. 11a, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

dr Piotr Cybula