Tag Archives: rozporządzenie 261/2004

Sąd pyta czy strajk pilotów wyłącza odszkodowanie

Sąd Okręgowy w Warszawie wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem prawnym, czy strajk pracowników przewoźnika lotniczego to nadzwyczajne okoliczności, które zwalniają go z obowiązku wypłaty ryczałtowego odszkodowania dla pasażera przewidzianego w rozporządzeniu UE nr 261/2004 (sygn. akt: XXIII Ga 66/17).

Więcej w artykule opublikowanym w „Rzeczpospolitej”: Odszkodowania dla pasażerów a strajk pilotów.

Reklamy

Pytanie prawne do SN w sprawie terminu przedawnienia roszczenia pasażera z art. 7 rozporządzenia 261/2004

12 grudnia 2016 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło następujące pytanie prawne dotyczące rozporządzenia 261/2004: (sygn. III CZP 111/16):

1. Czy roszczenie pasażera wynikające z art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 261/2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 295/9, przedawnia się w okresie jednego roku od dnia wykonania przewozu lub dnia, w którym przewóz miał być wykonany, zgodnie z art. 778 w związku z art. 775 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.), dalej jako „k.c.”?

2. W razie negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie, czy roszczenie pasażera wynikające z art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 295/9 wygasa w okresie dwóch lat licząc od dnia przybycia do miejsca przeznaczenia lub od dnia, w którym statek powietrzny powinien był przybyć, albo od dnia, w którym przewóz został zatrzymany, zgodnie z art. 35 ust. 1 Konwencji o ujednolicaniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego, sporządzonej w Montrealu dnia 28 maja 1999 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 37, poz. 235)?

3. W razie negatywnej odpowiedzi na obydwa powyższe pytania, czy roszczenie pasażera wynikające z art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 295/9 przedawnia się w okresie trzech lat od dnia wymagalności roszczenia zgodnie z art. 442[1] § 1 k.c.?

4. W razie negatywnej odpowiedzi na trzy powyższe pytania, czy roszczenie pasażera wynikające z art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 295/9 przedawnia się w okresie dziesięciu lat od dnia wymagalności roszczenia zgodnie z art. 118 w związku z art. 120 § 1 k.c.?

Źródło: SN

Opóźnienie lotu – jaki błąd najczęściej popełniają klienci biur podróży?

W mojej praktyce stosunkowo często udzielam porad prawnych związanych z opóźnionymi lotami. Większość z nich dotyczy lotów odbywanych w ramach imprez turystycznych organizowanych przez biura podróży (organizatorów turystyki).

W tym miejscu chciałbym zwrócić uwagę na pewien istotny błąd, który w takiej sytuacji popełniają pasażerowie.

W przypadku opóźnienia lotu pasażer może skorzystać z praw, które daje mu rozporządzenie UE nr 261/2004. W zależności od długości opóźnienia i długości lotu klient może otrzymać określoną pomoc oraz odszkodowanie.

Wielu klientów biur podróży w takiej sytuacji ogranicza się wyłącznie do dochodzenia praw wynikających z tego rozporządzenia. Najczęściej wynika to z informacji do nich docierających. Pasażerowie są informowani, że w takiej sytuacji mogą dochodzić takiego odszkodowania. Informacje te docierają do nich z wielu źródeł, także ze strony firm specjalizujących się w pomocy w dochodzeniu takich odszkodowań. Takie ograniczenie się do odszkodowania wynikającego z tego rozporządzenia to moim zdaniem co do zasady istotny błąd. Z rozporządzenia 261/2004 wynika bowiem wyraźnie (art. 3 pkt 6):

Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw pasażerów wynikających z dyrektywy 90/314/EWG.

Zgodnie z tą dyrektywą i polską ustawą o usługach turystycznych organizator turystyki za takie opóźnienia ponosi co do zasady odpowiedzialność. Odpowiedzialność ta nie ogranicza się tylko do szkody majątkowej, ale takie opóźnienie może również rodzić odpowiedzialność z tytułu szkody niemajątkowej (zmarnowanego urlopu). Reguła jest więc jasna – prawa wynikające z rozporządzenia 261/2004 nie pozbawiają klienta praw wynikających z dyrektywy 90/314, w tym możliwości dochodzenia od organizatora turystyki odpowiedzialności.

W przypadku opóźnienia lotu niezależnie więc od od skierowania skargi do przewoźnika w oparciu o rozporządzenie 261/2004 warto wystąpić również do biura podróży (organizatora turystyki) o odszkodowanie. Co istotne, jak wynika przynajmniej z mojego doświadczenia, w praktyce w przeważającej liczbie przypadków organizatorzy turystyki nie kwestionują tego rodzaju odpowiedzialności.

Oczywiście każdy przypadek podlega indywidualnej ocenie, zwłaszcza odnośnie tego, czy nie występując przesłanki zwalniające przewoźnika/organizatora turystyki z odpowiedzialności, choć są one ujęte bardzo wąsko.

Piotr Cybula

NSA: samo wystąpienie usterki technicznej nie zwalnia przewoźnika lotniczego od odpowiedzialności

W opublikowanej w tym roku przez Naczelny Sąd Administracyjny Informacji o działalności sądów administracyjnych w 2015 r. znalazła się też taka informacja o rozstrzygnięciu w sprawie, której miałem przyjemność reprezentować pasażera:

W wyroku z 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1936/13 NSA stwierdził, że samo wystąpienie usterki technicznej nie zwalnia przewoźnika lotniczego od odpowiedzialności, skoro nie zostało wykazane, aby wystąpienie tej usterki było wynikiem okoliczności pozostających poza jego panowaniem w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91. Zdaniem NSA do sfery panowania przez przewoźnika lotniczego nad zaistniałymi okolicznościami należy nie tylko eksploatacja statku powietrznego i dokonywanie jego przeglądów technicznych, ale także ponoszenie ryzyka gospodarczego w ramach prowadzonej działalności za wystąpienie usterek technicznych, gdy usterki te powstają w związku z eksploatacją statku powietrznego w ramach prowadzonej działalności lotniczej.

W praktyce to właśnie usterki techniczne są bardzo często przyczyną opóźnień samolotów. W takich okolicznościach warto pamiętać o prawach pasażera wynikających z rozporządzenia UE nr 261/2004. Jeśli przewóz lotniczy jest częścią imprezy turystycznej, klient zawarł umowę z organizatorem turystyki, co do zasady możliwe jest również występowanie z roszczeniem odszkodowawczym względem organizatora turystyki. Wystąpienie usterki technicznej samolotu nie zwalnia go bowiem z odpowiedzialności.

Piotr Cybula

 

 

ETS: odszkodowanie za odmowę przyjęcia na pokład (LEX)

Przewoźnik lotniczy ma obowiązek wypłacić odszkodowanie na rzecz pasażerów, jeżeli spotkali się oni z odmową przyjęcia na pokład ze względu na reorganizację ich lotu wskutek strajku na lotnisku, który miał miejsce dwa dni wcześniej i wpłynął na poprzedni lot. Jedynie odmowa przyjęcia na pokład uzasadniona względami związanymi z indywidualną sytuacją pasażerów może zwolnić przewoźnika lotniczego z tego obowiązku. Takie rozstrzygnięcie zaproponował Rzecznik Generalny ETS. 

Więcej: ETS: odszkodowanie za odmowę przyjęcia na pokład.

Opóźnienia lotów – najczęstszą przyczyną skarg pasażerskich (ULC)

Ponad 2 tysiące spraw wpłynęło w 2011 r. do działającej przy Urzędzie Lotnictwa Cywilnego Komisji Ochrony Praw Pasażerów (KOPP). To o 655 więcej niż w 2010 r.

Komisja Ochrony Praw Pasażerów rozpatruje skargi w trzech przypadkach:

  • odwołania lotu
  • opóźnienia lotu
  • oraz odmowy przyjęcia pasażerów na pokład samolotu.

W 2011 r. pasażerowie skarżyli się najczęściej na opóźnienia lotów. To zmiana w porównaniu do lat ubiegłych. Od początku istnienia Komisji, czyli od 2005 r. pasażerowie najczęściej wnosili skargi na odwołania lotów.

Wzrost ilości skarg w 2011 r. w odniesieniu do roku 2010 oraz lat wcześniejszych wynika głównie ze stale rosnącej świadomości prawnej osób korzystających z cywilnego transportu lotniczego. Coraz częściej pasażerowie stawiając się do odprawy biletowo-bagażowej wiedzą jakie przewoźnik lotniczy ma wobec nich obowiązki jeśli dojdzie do sytuacji opóźnienia ich lotu, odwołania lotu bądź jeśli przewoźnik odmówi przyjęcia pasażera na pokład samolotu.

Wzrost ilości skarg spowodowany jest także faktem, że coraz bardziej aktywnie działają firmy występujące w imieniu pasażerów. Firmy te prowadzą sprawy pasażerów od złożenia reklamacji do przewoźnika po uzyskanie decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego  kończącego postępowanie prowadzone przez Komisję Ochrony Praw Pasażerów.

kopp_2012.jpg

W 2011 r. pracownicy Komisji Ochrony Praw Pasażerów przeprowadzili także 14 kontroli na 5 lotniskach – w Gdańsku, Poznaniu, Warszawie, Wrocławiu oraz Zielonej Górze. Wyniki przeprowadzonych kontroli są zadowalające. Lotniska posiadają odpowiednie materiały informacyjne rozmieszczone we właściwych miejscach tj. na stanowiskach check-in w halach odlotów oraz w okolicach wyjść do samolotów.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego – na wniosek KOPP – wydał 105 decyzji nakładających na przewoźników kary administracyjne za nieprzestrzeganie praw pasażerów. Suma kar wyniosła 452.300 zł. Najniższa kara to 200 zł. Najwyższa 48.000 zł.

Źródło: komunikat ULC z 19 stycznia 2012 r.

IFTTA: Portuguese court next to seek clarification of the „Sturgeon” judgement

On 8 July 2011, the Tribunal de Pequena Instância Cível de Lisboa (Portugal) lodged a reference for prelimiary ruling of the ECJ  questioning the „Sturgeon” judgement of the Court as follows:

  • As a result of the judgment of the Court of Justice of 19 November 2009 in Joined Cases C-402/07 and C-432/07, in which it was held that Articles 5, 6 and 7 of Regulation No 261/2004 must be interpreted as meaning that passengers whose flights are delayed may be treated, for the purposes of the application of the right to compensation, as passengers whose flights are cancelled where the time that they have lost due to the delayed flight is more than three hours, should the said articles be interpreted in the same way in the case of a flight that, having started on time at the place of departure, was delayed at the stop-over airport for three hours and fifty five minutes before taking off again because the airline, for operational reasons, decided to change equipment, where the equipment that replaced the previous equipment had already broken down prior to the stopover and needed a technical intervention, so that the flight arrived at the destination location with the said delay of three hours and fifty five minutes?

Case: C-365/11, João Nuno Esteves Coelho dos Santos v. TAP Portugal

Source: IFTTA (by Michael Wukoschitz)