Min. Lasek o potrzebie uporządkowania prawa

Chcemy dokonać pewnego uporządkowania pod względem prawnym. I choć wiele zagadnień, które utrudniają prowadzenie turystycznego biznesu, nie zależy bezpośrednio od naszego resortu, to we współpracy z innymi ministrami będziemy je zmieniać na korzyść branży.

Zbliża się Kongres Turystyki Polskiej w Świdnicy

Toruń znosi opłaty za parkowanie w soboty

W tym tygodniu z Urzędu Miasta Torunia otrzymałem taką informację:

W nawiązaniu do Pana e-maila skierowanego do Prezydenta Miasta Torunia w dniu 25.07.2016 r. w sprawie odstąpienia od pobierania opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania w soboty, uprzejmie informuję że zniesienie obowiązku ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania w Toruniu w soboty zostało uchwalone przez Radnych Rady Miasta Torunia podczas XXVI Sesji Rady Miasta Torunia w dniu 21.07.2016 r.

Jednocześnie informuję, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta Torunia wchodzi w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Sąd Najwyższy: Skarb Państwa może ponosić wobec klientów niewypłacalnych biur podróży odpowiedzialność odszkodowawczą

Niedawno opublikowane zostało uzasadnienie do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2016 r. w sprawie o sygn. III CZP 18/16. Uchwała wraz z uzasadnieniem dostępna jest tutaj.

Przypomnę, że w sprawie tej Sąd Najwyższy odnosił się do następującego pytania prawnego:

Czy klient niewypłacalnego biura podróży może samodzielnie dochodzić w sporze z ubezpieczycielem zobowiązanym z tytułu umowy gwarancji ubezpieczeniowej „turystycznej” zawartej według wymagań załącznika Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 21 kwietnia 2011 r. w sprawie wzorów formularzy umowy gwarancji bankowej, umowy gwarancji ubezpieczeniowej oraz umowy ubezpieczenia na rzecz klientów, wymaganych w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych (Dz.U. z 2011 r. Nr 88 poz. 499) zwrotu wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną, w wypadku gdy z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego oraz osób, które działają w ich imieniu impreza turystyczna nie zostanie zrealizowana, czy też wyłączna czynna legitymacja na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 196 j.t.) przysługuje marszałkowi województwa?”

Sąd Najwyższy w uchwale potwierdził takie uprawnienie klienta:

Klient niewypłacalnego biura podróży jest legitymowany do dochodzenia od ubezpieczyciela zobowiązanego z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej zwrotu wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną.

W opublikowanym uzasadnieniu pojawia się kilka twierdzeń, które bez wątpienia są interesujące z punktu widzenia procesów odszkodowawczych poszkodowanych klientów niewypłacalnych biur podróży. W tym zakresie w zasadzie potwierdzają one tezy, które wcześniej prezentowałem na blogu i które znajdują odzwierciedlenie w bogatym już orzecznictwie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia oraz Sądu Okręgowego w Warszawie:

W 1999 r. Komisja Europejska opublikowała raport wskazujący warunki, które pozwalają przyjąć, że państwo prawidłowo implementowało art. 7 Dyrektywy 90/314/EWG, której celem, jak stwierdzono, jest zapewnienie konsumentom zwrotu pełnych wpłaconych kwot i zapewnienie powrotu z imprezy turystycznej. Warunkami tymi są między innymi: zapewnienie zabezpieczenia finansowego w formie stosownych umów gwarancyjnych lub ubezpieczenia, pokrywającego wszelkie ryzyko związane z niewypłacalnością organizatora, zapewnienie nieograniczonej odpowiedzialności gwaranta oraz możliwości szybkiego i skutecznego uruchomienia zabezpieczenia, bez zbędnych formalności.

Trybunał Sprawiedliwości w licznych orzeczeniach wydanych na gruncie art. 7 Dyrektywy 90/314/EWG wielokrotnie stwierdzał, że celem tej regulacji jest pełne i skuteczne zabezpieczenie praw klienta w razie niewypłacalności lub upadłości biura podróży, zapewnienie mu powrotu z podróży i zwrotu zapłaconych kwot na imprezę, która nie doszła do skutku. Trybunał podkreślił, że art. 7 przyznaje jednostkom prawo indywidualne w postaci możliwości uzyskania zwrotu wpłaconej biuru podróży zaliczki lub pełnej należności za imprezę oraz zapewnienia powrotu do miejsca rozpoczęcia imprezy, jeżeli organizator z powodu niewypłacalności tego nie zapewnił (porównaj między innymi wyroki z dnia 8 października 1996 r. w sprawach C-178/94, C – 179/94, C-189/94 i C-190/94, Zb. Orz. 1996,s. I- 4845).

W świetle powyższych regulacji i ich jednoznacznej wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości należy uznać, że zabezpieczenia, jakie biuro podróży ma zapewnić klientowi, w postaci między innymi umów gwarancyjnych, są podejmowane wyłącznie w interesie klienta i muszą zawierać takie postanowienia, które zapewnią klientowi biura szybkie i skuteczne uzyskanie zwrotu wpłaconych kwot oraz powrót z podróży (…).
I najważniejsze z tego punktu widzenia twierdzenie:
(…) założeniem regulacji art. 5 u.u.t. i obowiązku zawierania umów gwarancyjnych jest to, by suma gwarancyjna pozwoliła na zaspokojenie wszystkich roszczeń, co, zgodnie z Dyrektywą 90/314/EWG, powinno być przedmiotem kontroli organów państwowych, a Skarb Państwa może ponosić wobec klientów odpowiedzialność odszkodowawczą, jeżeli umowa gwarancyjna zawarta przez biuro podróży przewidywała zbyt niską sumę gwarancyjną.
Piotr Cybula

 

Kolejny prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie zasądzający odszkodowanie od Skarbu Państwa w związku z niewypłacalnością Aquamaris S.A.

Wczoraj pisałem o pierwszym prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie zasądzającym odszkodowanie od Skarbu Państwa w związku z niewypłacalnością m.in. Aquamaris S.A.

Dzisiaj w innej sprawie Sąd Okręgowy w Warszawie wydał kolejny zasądzający wyrok. W tym przypadku klient wpłacił Aquamaris S.A. prawie 5 tys. złotych. Z zabezpieczenia finansowego otrzymał kilkanaście złotych (po prawie dwóch latach od chwili ogłoszenia niewypłacalności przez organizatora).

W sprawie tej Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie od Skarbu Państwa w wysokości pozostałej nieodzyskanej kwoty (wraz z odsetkami). Od wyroku apelację wniosła strona pozwana. Sąd Okręgowy dzisiaj ją oddalił. Wyrok jest prawomocny.

To już czwarty korzystny wyrok w tego rodzaju sprawach wydanych przez Sąd Okręgowy w Warszawie (wydany w sprawach, w których reprezentuję powodów).

Piotr Cybula

Pierwszy prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie zasądzający odszkodowanie od Skarbu Państwa w związku z niewypłacalnością biur podróży: Sky Club sp. z o.o., Aquamaris S.A. i OK Services Travel sp. z o.o.

Wczoraj (27 lipca) Sąd Okręgowy w Warszawie wydał korzystny wyrok dla klientów niewypłacalnych biur podróży: Sky Club sp. z o.o., Aquamais S.A., OK Services Travel sp. z o.o. oraz Oriac Polska sp. z o.o. Wcześniej Sąd Okręgowy wydał już dwa korzystne wyroki w tego rodzaju sprawach dotyczących niewypłacalności Oriac Polska sp. z o.o. Jeśli chodzi o pozostałe trzy biura podróży są (Sky Club sp. z o.o., Aquamais S.A., OK Services Travel sp. z o.o.) jest to pierwszy prawomocny wyrok zasądzający odszkodowanie od Skarbu Państwa w związku z ich niewypłacalnością. Sprawa dotyczyła klientów kilku biuro podróży, bowiem Sąd Rejonowy wcześniej połączył pięć spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Przypomnę, że podstawą żądania odszkodowania w takich sprawach od Skarbu Państwa jest niezapewnienie przez ustawodawcę polskiego ochrony na poziomie wymaganym przez prawo unijne. Mówiąc ogólnie i w dużym skrócie, ustawodawca unijny wprowadził standard ochrony polegający na tym, że w przypadku niewypłacalności biura podróży klient powinien otrzymać zwrot dokonanej wpłaty z zabezpieczenia finansowego organizatora turystyki. Zasady odnoszące się do tego zabezpieczenia ustalają poszczególni ustawodawcy krajowi. W przypadku naszego państwa stworzony został system, który takiego standardu nie zapewnił. Był on dziurawy mimo kolejnych zmian przepisów. Tysiące klientów nie otrzymywało pełnych zwrotów dokonanych wpłat, a w przypadku kilku biur podróży zdarzyło się nawet tak, że nie otrzymali nawet „złotówki”.

W pierwszej prowadzonej przeze mnie sprawie tego rodzaju Sąd Rejonowy wydał w 2013 r. wyrok oddalający. W wyniku złożonej apelacji Sąd Okręgowy wyrokiem z listopada 2014 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego i zasądził odszkodowanie od Skarbu Państwa.

W późniejszym okresie znaczna większość spraw w Sądzie Rejonowym kończyła się wyrokami zasądzającymi. Jedną ze spraw, w których Sąd Rejonowy oddalił powództwa była sprawa w której wydany został wczorajszy wyrok Sądu Okręgowego. Co ciekawe w sprawie tej Sąd Rejonowy orzekał w takim samym składzie jak wcześniej w sprawie zakończonej wspomnianym wyrokiem z 2013 r. Innymi słowy Sądu Rejonowego nie przekonały wówczas argumenty zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Od wyroku tego w imieniu powodów złożyłem apelację. Jak wyżej wskazałem, również i w sprawie, która zakończyła się wczorajszym wyrokiem Sąd Okręgowy zmienił wyrok i zasądził odszkodowanie od Skarbu Państwa na rzecz poszkodowanych klientów niewypłacalnych biur podróży.

We wszystkim powyższych sprawach miałem przyjemność reprezentować powodów. Satysfakcja jest tym większa, że problemem odpowiedzialności Skarbu Państwa w tego rodzaju przypadkach w żaden sposób nie chciały zainteresować się następujące instytucje: Rzecznik Praw Obywatelskich, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Najwyższa Izba Kontroli.

Piotr Cybula

Oświęcim planuje zniesienie opłaty za parkowanie w soboty (interwencja)

W jednym z poprzednich wpisów pisałem o problemie pobierania opłat za parkowanie w strefach płatnego parkowania w soboty (NSA: opłaty za parkowanie w soboty są bezprawne). Wskazywałem w nim, że mimo ostatnio przyjętego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, w praktyce w wielu gminach pobierane są takie opłaty. Jako przykład podałem Oświęcim:

IMG_20160703_152609

W związku z powyższym skontaktowałem się w tej sprawie z Urzędem Miasta Oświęcim. Po krótkiej wymianie korespondencji ostatecznie otrzymałem informację o planowanej w sierpniu zmianie uchwały w tym zakresie i zniesieniu pobierania opłat w soboty:

uprzejmie informuję, że na sierpniową sesję Rady Miasta Oświęcim planowane jest przedłożenie projektu uchwały w sprawie zmiany uchwały Nr VII/107/15 Rady Miasta Oświęcim z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz opłat za postój i sposobu ich pobierania (tekst jednolity uchwała Nr XXIII/446/16 Rady Miasta Oświęcim z dnia  29 czerwca 2016r.).

Zmiana  polegać będzie m.in. na zniesieniu opłat za parkowanie w soboty.

Jeśli znają Państwo przypadki innych gmin pobierających takie opłaty w soboty – proszę o informację.

Piotr Cybula

NSA: samo wystąpienie usterki technicznej nie zwalnia przewoźnika lotniczego od odpowiedzialności

W opublikowanej w tym roku przez Naczelny Sąd Administracyjny Informacji o działalności sądów administracyjnych w 2015 r. znalazła się też taka informacja o rozstrzygnięciu w sprawie, której miałem przyjemność reprezentować pasażera:

W wyroku z 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1936/13 NSA stwierdził, że samo wystąpienie usterki technicznej nie zwalnia przewoźnika lotniczego od odpowiedzialności, skoro nie zostało wykazane, aby wystąpienie tej usterki było wynikiem okoliczności pozostających poza jego panowaniem w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91. Zdaniem NSA do sfery panowania przez przewoźnika lotniczego nad zaistniałymi okolicznościami należy nie tylko eksploatacja statku powietrznego i dokonywanie jego przeglądów technicznych, ale także ponoszenie ryzyka gospodarczego w ramach prowadzonej działalności za wystąpienie usterek technicznych, gdy usterki te powstają w związku z eksploatacją statku powietrznego w ramach prowadzonej działalności lotniczej.

W praktyce to właśnie usterki techniczne są bardzo często przyczyną opóźnień samolotów. W takich okolicznościach warto pamiętać o prawach pasażera wynikających z rozporządzenia UE nr 261/2004. Jeśli przewóz lotniczy jest częścią imprezy turystycznej, klient zawarł umowę z organizatorem turystyki, co do zasady możliwe jest również występowanie z roszczeniem odszkodowawczym względem organizatora turystyki. Wystąpienie usterki technicznej samolotu nie zwalnia go bowiem z odpowiedzialności.

Piotr Cybula